|
Öncelikle ihtiyaçtan!
Sonra da ihtiyacımız olan amaca, hedefe giderken yol göstericiliğinden “kalite” diyebiliriz.
Kalite; hedefler, fikirler, genel amaç ve beklentiler doğrultusunda ilerlemek istediğimiz yolda bizlere yol gösteren referans niteliğindedir.
Gerektiğinde bizi uyaran, yönlendiren bir mekanizmadır.
Organizasyonel yapının kilidi, tanımı, birbiriyle olan ilişkisi ve şeklidir. Bir nevi araştırma biçimidir. Güçlü bir yapının göstergesi, göstergedeki her baremin altyapısıdır.
Neden Kaliteye ve/veya Kalite Yönetimine ihtiyacımız vardır?
- Artık daha seçici, daha bilinçli müşteri isteklerine cevap verebilmek,
- Değişken çevre şartlarında kurumsal bir kimlik sahibi olmak, belirlenmiş misyona, etkili bir vizyonel bakışla ulaşmak,
- Ekonomik konjonktürün değişkenliğinin, değerinin ve kontrolünün her geçen zaman diliminde biraz daha artması ve ön plana çıkması sebebiyle tüm işleyişte maliyetlerin azaltılması, azaltma isteğinin doğması,
- Var olunan zorlu kulvarda rekabet avantajı sağlamak, rekabet gücünü arttırmak, öncü bir nitelik kazanmak, güçlü bir imaj ve güven duygusunu yaratmak,
- İş karlılığı (işletmelerin var oluş sebebi) ve güvencesi ile birlikte var olabilmek,
- İsrafı önlemek, verimi arttırmak (daha iyi bir performans),
- Amaca uygun iyi belirlenmiş hedefler ortaya koymak,
- Çalışanların memnuniyeti, sürece katkıları, süreç içerisindeki önemleri, bilinç düzeylerinin geliştirilmesi,
- Bir işin tek defada en doğru haliyle meydana getirilmesi,
- Sürekli gelişim (Kaizen),
vb. birçok unsur için; Kalite ve Kalite Yönetimine ihtiyaç duyulmaktadır. Günümüz şartlarında ise, önem düzeyi açısından her geçen gün daha da ihtiyaç duyulan bir sistem olarak karşımıza çıkmaktadır.
Önem düzeyi her geçen gün artan kalite ve kalite yönetimi için bilimsel bir altlık teşkil etmesi maksadıyla anket çalışması ile veri değerlendirmesi yaparak duruma farklı bir açıdan yaklaşılmak istenmiştir.
Yapılan bu çalışma ile kalitenin farklı kavramlarının “çalışanlar, yöneticiler, işveren, müşteriler vb.” diğer değerlendiricilerin zihinlerinde ne kadar yer tuttukları, ne kadar önem içerdiklerini görme, nerede olduklarını değişik bir pencereden sorgulama, yapılan bu sorgulamalar neticesinde de farklı bir yoruma ulaşma isteği oluşmuştur.
Anket çalışmasında, “Bir Kurumda Kalite Yönetim Sistemi Neden Uygulanmalıdır?” sorusu için katılımcılara sunulmuş seçenekler edinilmiş tecrübeler ve kalite için öne çıkmış parametreler düşünülerek oluşturulmuştur.
Kalite’nin en genel tanımı; Müşteri Memnuniyeti,
Kalite’nin var olması ve devamlılığı için; Yönetim,
Kalite ile elde edilmek istenen; Çalışanların Tatmini, Kar Beklentisi ve Maliyetlerin Azalması,
Gerçekleştirilen çalışmaların takibi için; İzleme, Ölçme ve Kontrol,
(Not: Bu seçenekler, kişiye, kuruma, içinde bulunulan duruma ve farklı etkenlere göre arttırılabilir, önem sıraları farklılık arz edebilir ve/veya düşünülebilir hatta değiştirilebilir.)
İfadelerinden yola çıkarak “Bir Kurumda Kalite Yönetim Sistemi Neden Uygulanmalıdır?” sorusu çalışanlara yöneltilerek, değerlendiriciler üzerinde kalite’nin bırakmış olduğu konumun önem sıralamasına ulaşma amaçlanmıştır.
Kalitenin gerekliliğini ve nedenini desteklemek için daha fazla kişinin görüşüne ihtiyaç duyulmuştur. Anket ve mail yolu ile değerlendiricilere yöneltilen sorular karşılığında değerlendiricilerin kendileri için kalite ve yönetimi hakkındaki düşünceleri öğrenilmek istenmiştir. Gerçekleştirilen çalışma iki farklı metotla araştırılmıştır. Birinci yol, internet üzerinde yer alan sosyal paylaşım sitesi olan www.meslekgrubu.com adresinde yayınlanan anket üzerinden verilen cevaplar (anket çalışması yaklaşık 25 gün yayında kalmış olmuş 111 kişi tarafından yanıtlanmıştır) Anket Linkindeki gibidir. İkinci yol ise kalite konusunda çeşitli firmalarda görev yapan kişilere mail yoluyla iletilmiş anket çalışmasına verilen cevaplar (mail ile iletilen anket çalışmasını cevaplayarak geri dönen 37 kişi olmuştur) şeklinde olmuştur. Toplamda anket çalışmasına geri dönen kişi sayısı 148 olmuştur.
111 kişi’nin www.meslekgrubu.com adresinden (Anket Linki) verdiği cevaplara, mail yoluyla verilen cevaplarda (Müşteri Memnuniyeti:9 kişi, Etkin Yönetim: 16, Çalışanların Tatmini: 1, Maliyetlerin Azalması: 2 ve İzleme,Ölçme, Kontrol:9 kişi) eklenince Şekil 1’de görünen durum,
Müşteri Memnuniyeti diyenler ; 48 kişi (% 32),
Etkin Bir Yönetim diyenler ; 53 kişi (% 36),
Çalışanların Tatmini diyenler ; 11 kişi (% 7),
Maliyetlerin Azalması diyenler ; 13 kişi (% 9),
İzleme, Ölçme ve Kontrol diyenler ; 23 kişi (% 16),
olmaktadır.
Anket çalışması ile yöneltilen şıklar incelendiğinde, Kalite Yönetimi için en çok yüzdesel orana sahip olan parametrenin “Etkin Bir Yönetim” olduğu görünmektedir. Aslında, işin kararının, yürütülmesinin, organizasyonunun, kaynağının ve devamlılığının baş aktörü Yönetim ise “Etkin Bir Yönetim” kavramının ön plana çıkması çok da şaşırtıcı bir sonuç değildir.
Etkin bir yönetimin ardından ikinci yüksek yüzdeye sahip “Müşteri Memnuniyet” kavramı; bilinen, duyulan ve sıkça karşılaşılan bir kavramdır. Ayrıca, uygulanan çalışmalar sonucunda işletmelerin asıl amacı olan kar elde edebilmek için ulaşılması gerekli (hatta ulaşılması zorunlu) gerçek bir olgu olması nedeniyle anket çalışmasına katılan tüm değerlendiricilerin ön planda tuttukları bir parametre olarak öne çıkmıştır.
“Müşteri Memnuniyeti” ve “Etkin Bir Yönetim” kavramları ile birlikte diğer kavramları da tek tek ele aldığımızda, Kalite Yönetimi için çok önemli oldukları, her birinin sistemin işleyişi için birer yapı taşı oldukları çok net ortaya çıkmaktadır. Her ne kadar yüzdesel payları birbirinden farklı da olsa belirtilmiş beş farklı kavram, gerek kendi içerisinde sisteme gerekse de belirtilmiş diğer kavramlara dolaylı ya da doğrudan etki eder. Kavramlardan birinin olmayışı, sistemin ilerleyişini, etkin bir şekilde devamını etkiler. Organizasyon yapısı, işin gereksinimleri ve tanımı, amaçlanan hedefler, yönetim anlayışı, çalışanların beklentisi, çevresel parametreler ve benzeri diğer bileşenlere göre bu kavramların önem sıraları değişebilir.
Kalite veya kalitenin yönetimsel sistematiği aşağıdan yukarıya veya yukarıdan aşağıya gerçekleşebilen bütünsel bir yaklaşımdır. Bu bütünsellik, her birinin ayrı önem düzeyi ve anlamı olan parçalarının bir araya gelmesiyle sağlanır. Birbirinden farklı bu parçalar, iyi kurgulanmış bir senaryo içerisinde karakter oyuncu görevini üstlenmektedir. Kalitenin karakter oyuncuları olan bu kavramlar, kendilerine has tarzlarını yansıtırlar oyuna. Kimi güçlü bir patron, kimi yeni işe başlamış bir personel, staj yapan genç bir bayan, alış verişe düşkün ev hanımı vb. daha birçok rol paylaşımcıları. Her karakter oyuncusu üzerine düşen rolleri yerine getirirken ortaya çıkan mizansen, oyun ile etkili bir performans sergilemiş olurlar. Sergilenen oyunu izleyenlerin tuttuğu alkış ile performans göstergesini anlayabiliriz. Düşünsenize ellerin patlar derecesine birbirine kavuştuğunu. Kavuşmayla ortaya çıkan ses cümbüşü hem oyunun performansını hem de oyunu ortaya koyan karakter oyuncularının motivasyonunu pekiştirir. Yani karşılıklı beklentilerin ulaşmak istediği de bu değil midir? Kazan kazan…..
Özetlemek gerekirse, kalite yönetim sistemleri için yaptığımız araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular, başlı başına yönetimsel bir olgunun varlığını doğrulamıştır. Ayrıca, diğer kavramlarında yönetimsel sistemin ayrılmaz bütününün birer parçaları olduğu sonucu da ortaya çıkmıştır.
Özellikle, sabırlı ve kararlı organizasyonlar kalite yönetimi ile sistematik bütünlüğe ulaşabilir. Ulaşılacak bu sonuç ise net ve somut göstergeleri beraberinde getirir.
Çalışanlar, memnun müşteri, süreçlerdeki performans, güçlü imaja sahip organizasyon, yönetimsel altyapısı net ve somut göstergelerin aydınlattığı güçlü paradigmalar olarak karşımıza çıkacaktır.
Çark içerisindeki her bir dişliyi ifade eden bu kavramlar her ne kadar kalite yönetimini etkin kılsa da, bilmeliyiz ki her bir kavram bütüne hitap eden bu dişlide ki bir parçadır. Tek başına güçlü bir değere, farklı bir öneme sahip olsa da bu kavramlar bütünden aykırı ve uzaksa kalite yönetimine fazla bir anlam kazandırmaz.
Kalite Yönetiminin arzı endam içermesi için; sistemi entegre olarak organizasyona adapte etmek, ulaşılabilir ve net hedefler belirlemek, hedeflere ulaşmak için gerekli koordinasyonu kurmak, süreçleri ilişkilendirmek, etkin, izlenebilir, ölçülebilir kontrol mekanizmalarını oluşturmak ve güçlü bir iletişim ağı ile tüm bunların sistem içerisine nüfuz etmesini sağlamak gerekir.
Erhan TALU
|