|
Bir organizasyonun en değerli varlığıdır, sermayesidir; çalışanı. Organizasyon olmanın, bir arada bulunmanın, hedeflenen ve ulaşılması istenen değerlere sahip olmanın gücüdür çalışanlar.
Mükemmelliğe giden yolda rehber, işin yapılmasında güvence, saygı, sevgi, işbirliği ve en büyük değerdir çalışanlar.
Bu büyük gücün etkin bir sinerjiye dönüşmesinde de kumanda merkezi görevi ise “kalite”nindir. Kalitenin amacı hatta en genel tanımı müşteri memnuniyeti ise, müşteri memnuniyeti içinde gerekli olan en önemli faktör mutlu çalışların varlığıdır.
Kurumun değerlerini, vizyon ve misyonunu benimsemiş, kurumsal aidiyet duygusu gelişmiş, yaratıcı, inisiyatif kullanabilen, hesap verebilen çalışanların varlığı son derece önemlidir.
Kalite, müşteri ve çalışanların mutluluğunu amaç edinen felsefe, yöntem ve süreçten oluşan uygulama tekniğinin sistematik halidir. Kalite bir düşünce tarzıdır, sürekli iyileştirme ve geliştirme öngörülmektedir. Kalitede önemli olan, belli bir takım teknikleri makineleşmiş bir mantıkla, sırayla uygulamak değil, her şeyden önce davranış ve inançlardaki değişim ve bağlılığı oluşturarak müşteriyi ön plana almaktır. Bunun içinde işletmede çalışan belirli kesimlerin değil, tüm çalışanların işin içine çekilmesi gerekir. Yani takım çalışması ruhunun oluşturulması istenir.
Hazırlanmış süslü çerçeveler içerisinde yer alan “kalite politikaları”nda yazan; çalışanlar bizim en değerli varlığımızdır, çalışanların kendilerini mutlu hissetmeleri vb. sözlerin o çerçeveler içerisinde hapse mahkum edildiği gözlemlenmektedir. Kalıplaşmış ve klişeleşmiş basit sözcüklerden ileriye gidilemediği ülkemizde, gerek çalışana verilen değer gerekse çalışanların eğitimi, organizasyonu, yönlendirilmeleri, etkinliklerinin arttırılmaları, önemlerinin vurgulanması, iletişimleri vb. sayabileceğimiz bir çok unsur açısından iyi bir idare ve sevk zihniyetinin gelişmediği de aşikardır.
OECD / Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü kaynaklı bir araştırma sonucuna göre Ülkemiz en fazla çalışan, mesai yapan ülkeler arasında üst sıralarda yer almaktadır. Haftalık çalışma saatleri sıralamasında Singapur 46.6 saatle birinci, Güney Kore 46 saatle ikinci, Türkiye ise haftalık 45 saatle bu ülkelerin ardından 3. Sıradadır.
( Kaynak : Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nden (OECD) )
Hal böyleyken güçlü ve genç iş gücümüz ile etkin bir kalite yönetimini merkezileştirerek çözümler üretip, çalışanlarımıza değer verip, önemlerini vurgularsak; başarıya, memnun müşteriye, refah seviyesinin yükselmesine gidecek yolda arkamıza güçlü bir rüzgar almış oluruz.
Sürekli gelişmeye ve öğrenmeye açık çalışanlar etkin bir yönetimin başarısı olabilir. Kaliteyi hayal edelim. Sürekli gelişmeyi, sürekliliği, hep daha iyiyi hedefleyen bir yol haritası değil midir? Evet, öyledir. Yüksek performans (hem iş, hem çalışan) gayretli çalışanların ulaşabileceği bir olgudur. Kaliteyi, çalışanların, işin bir doğal davranışı haline dönüştürebilirse organizasyonlar, üst seviye performansa ulaşabilirler.
Birlik anlayışı, biz kültürü verimli çalışmayı ve dürüst yaklaşımları beraberinde getirir. Çalıştığı kuruma duyulan minnettar tavır, hissedilen güçlü bağ Türk insanının genel yapısında vardır aslında. Bu gücü kullanmak ise akıllı bir organizasyonun, iyi bir yönetim anlayışının, sağlam bir kurum kültürünün, doğru uygulanan kalite sisteminin işidir.
Araştırma
Veri Analizi Metodu İle Kalite ve Çalışanlar Arasındaki İlişkinin Tespiti;
Bu çalışma, kalite yönetim sisteminin uygulandığı ve uygulanmadığı, görev alanları dahil birbirinden farklı firmalarda çeşitli seviyelerde görev yapan 100’e aşkın çalışan (yönetici, sekreter, işçi, şef, müdür, mühendis, çaycı, fotokopici, tekniker, firma sahibi vb.) üzerinde bire bir gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan değerlendirme soruları (toplam 40 soru) için çalışanların vermiş olduğu yanıtlar neticesinde, kazanılmış tecrübeler ışığında belirlenmiş değerlendirme kriterleri çerçevesinde “çalışan ve kalite” arasında ilişki tespit edilmek istenmiştir.
Bu çalışmanın hem kalite yönetim sisteminin uygulandığı hem de uygulanmadığı firma çalışanları ile yapılma sebebi, her iki durumdaki firma çalışanlarının bu konudaki bilinci, beklentisi ve gerek firmaya gerekse çalışana faydalarını araştırmak veya bir bakış açısı belirlemektir.
Aşağıda yazılı olan değerlendirme sorularına, çalışanın soruya karşılık ne anladığı ve ne düşündüğüne dair vermiş olduğu cevap; kesinlikle katılmıyorum(1 puan), katılmıyorum(2 puan), emin değilim(3 puan), katılıyorum(4 puan) ve kesinlikle katılıyorum(5 puan) şeklindedir. Her soru için bir şık işaretlenmesi gerekiyor. Tüm sorular neticesinde, vermiş olduğu cevap şekli sayısı toplanır. (örnek: değerlendirme soruları neticesinde vermiş olduğu cevap katılıyorum’a karşılık toplamda işaretlemiş olduğu sayı 12) Her cevap şekline karşılık gelen değerlendirme soru puanı (yukarıda cevap şekline karşılık puan belirtilmiştir) vardır. Cevap durumu ve puanı sonrasında ağırlıklı puan hesaplanır ve maksimum alabileceği puana bölünür. Bu sayede, değerlendirme kriteri aralığı (%) hesaplanır. (DEĞERLENDİRME KRİTERİ ARALIĞI (%) = ALINAN TOPLAM PUAN / EN ÇOK ALINAN PUAN)
Bu sayede, genel olarak çalışanlar ile kalite arasında nasıl bir bağ olduğu öngörülebilir.
Ayrıca, bu çalışma ile tespit edilen çalışan ve kalite arasındaki ilişki bazında olan veya olması muhtemel aksaklıklar giderilebilir.
DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ
|
DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ
|
ARALIĞI (%)
|
|
1
|
Çalışanların kaliteye ve kalitenin de çalışanlar üzerinde etkisi yok denecek kadar azdır
|
0 - 19
|
|
2
|
Çalışanların kalite hakkında bilgileri yetersizdir
|
20 - 39
|
|
3
|
Çalışanlara kalitenin anlatılarak ne yapılmak ve ne şekilde faydalar sağlayacağı anlatılmalıdır
|
40 - 59
|
|
4
|
Çalışanlar kalitenin kendileri için faydalı olacağından emindirler ancak bazı eksiklikler olduğunu düşünürler
|
60 - 79
|
|
5
|
Çalışanların kaliteye ve kalitenin de çalışanlara katkısı ve birlikteliği çok önemlidir
|
80 - 100
|
DEĞERLENDİRME SORULARI
|
1
|
Çalışanlar bir organizasyonun en değerli varlıklarıdır
|
|
2
|
Hedefe ulaşmadaki en önemli rol çalışanlarıdır
|
|
3
|
Mutlu çalışan, mutlu ve memnun müşteriyi sağlar
|
|
4
|
İşlerin yürütülmesinde etkin güvence, çalışanların varlığıdır
|
|
5
|
Kalite = Müşteri Memnuniyetidir
|
|
6
|
Kalite bir düşünce tarzıdır, gönüllülük esastır
|
|
7
|
Kalite Politikaları uygulanmak istenen sistem için rehberdir
|
|
8
|
Kalite arka arkaya sıralanmış sistemler dizisi değildir
|
|
9
|
Çalıştığım konuyla ilgili fikirlerimi açıkca söylemek bana güven verir
|
|
10
|
Gerektiğinde inisiyatif kullanabilirim
|
|
11
|
Öğrenmeye açık çalışanlar organizasyon için önemli kaynakların başında gelir
|
|
12
|
Ekip halinde gerçekleştirdiğimiz çalışmalar kendimi daha güvende hissetmemi sağlıyor
|
|
13
|
Kalite anlayışını benimsemiş bir kurum çalışanlarına değer verir
|
|
14
|
Kalite yönetimi işleyişin çözüm anahtarı niteliğindedir
|
|
15
|
Kalite yönetimi ile çalışanların sürekli gelişimi desteklenir
|
|
16
|
İyi bir performans için etkin bir kalite yönetimi itici bir güçtür
|
|
17
|
Kalite ile çalışan yeteneğinden oldukça faydalanılmak istenir
|
|
18
|
İşlerin yürütülmesinde birliktelik ve işbirliği kalitenin amaçlarındandır
|
|
19
|
Kalite yönetimi ile zamanın daha da etkin kullanılması mümkündür
|
|
20
|
Çalışma saatlerinin uzun olması çalışanların performansını olumsuz etkiler
|
|
21
|
Doğru iş, bir seferde sorunsuz ve istenilen şekilde yapılandır
|
|
22
|
Kalite ile moral ve başarıyı arttırıp çalışanların gelişimi sağlanır
|
|
23
|
Kalite bir işin organizasyonudur
|
|
24
|
Görev, yetki ve sorumluluklarımı biliyorum
|
|
25
|
Çalışma ortamımdan memnunum
|
|
26
|
Ast-Üst ilişkilerinin net olması çalışanların işini kolaylaştırır
|
|
27
|
Yapılan çalışmaların değerlendirilmesi işime gösterdiğim özeni daha da arttırıyor
|
|
28
|
Hedeflere ulaşmadaki çalışan rolünün netliği motivasyonu arttırır
|
|
29
|
Kalite yönetimi ile, kariyer ve eğitim fırsatları için şansımın daha da artacağını düşünüyorum
|
|
30
|
Kalite yönetimini uygulamak pahalı bir iş değildir
|
|
31
|
Kalite yönetimi ile maliyetler azalır (kötü kalitenin maliyeti yüksek olur)
|
|
32
|
Kalite sadece kalite biriminin işi değildir
|
|
33
|
Çalışanların organizasyona bağlılığı kendilerine verilen değer ile artar
|
|
34
|
Çalışanlar stresli ve monoton haldeki işten olumsuz etkilenirler
|
|
35
|
Organizasyonun imajı çalışanların bakış açısına etki eder
|
|
36
|
Çalışanların iş yapma anlayışları organizasyon yapısına ve bulundukları ortama göre değişir
|
|
37
|
Kalite yönetimi sayesinde çalışanların karar mekanizmalarında rol alma istekleri artar
|
|
38
|
Çalışanlar kendilerini çalıştıkları kuruma minnettar hisseder
|
|
39
|
Çalışanlar yönlendirilmek isterler
|
|
40
|
Çalışanlar takdir edilmek isterler
|
Yukarıda belirtilen sorular karşılığında 100’ü aşkın çalışan ile yapılan değerlendirmeler ve verilen cevaplar neticesinde çıkan “değerlendirme kriteri aralığı” %77,9’ dur. Bu sonuç, %(60-79) aralığına tekabül etmekte olup, “Çalışanlar kalitenin kendileri için faydalı olacağından emindirler ancak bazı eksiklikler olduğunu düşünürler” e karşılık gelmektedir. Buradan şu sonuca ulaşabiliriz. Aslında kalite ile çalışanlar (yöneticiler, amirler, işçiler, firma sahipleri, vb.) daha düzenli, ilişkileri tanımlanmış, görevleri belli, eğitim, terfi vb. imkanları olan, daha adil bir ortamda görev yapmak istemektedirler ya da bu sistemden memnundurlar. Kendilerine ne gibi faydalar sağlayacağının bilincindedirler. Kendilerinin kalite yönetimi sayesinde etkin, verimli, kontrollü bir işleyişin sigortası niteliğinde olduğunu da bilmektedirler. Bu doğrultuda, hem çalışan hem de şirket açısından faydalı bir ilişkinin varlığından kalite yönetimi ya da sistemi sayesinde bahsedilebilir. Ancak, tüm bunların yanı sıra hala anlaşılmamış, eksik düzenlemelerin varlığı da ortaya çıkmaktadır. Bu da şunu açığa çıkarmaktadır. Kalite ile nereye ulaşılmak istendiği, istenilen hedeflerin net ve belirgin olmadığı, bunlar sonucunda çalışanlara verilen sözlerin yerine getirilmediği ya da uygulanmadığıdır. Sistemin bazen görsellikten ibaret olduğu, çalışan ve organizasyona doğru adapte edilmediği sonuçlarına varılabilir.
Bu tarz olumsuz yargılarda, firmaya özgü, uygulanabilir, basit ve görsel nitelikli bir kalite uygulamasının varlığı, çalışanların katılımı, eğitimi ve sürdürülebilir gelişimi ile desteklenerek etkin bir sinerji ve efektif bir iş şekli ortaya çıkarılabilir.
- Görevlerinin açıkça tanımlanması,
- Değişime ayak uydurması,
- Yetenekleri işe yansıtma imkanı,
- Çalışma ortamının iyileştirilmesi, düzeni,
- Ast-üst ilişkilerinin netliği,
- İşle ilgili geri bildirimlerin önemi,
- Sürekli gelişim,
- Hedeflerin açıklığı (hedefe ulaşmadaki rollerinin ne olduğu),
- Karar mekanizmalarında rol alma / ekip çalışması,
- İş memnuniyeti,
- Kariyer olanağı ve eğitim fırsatları,
- Başarıların değerlendirilmesi,
- Vizyon, misyon bilinirliği
- İletişim,
yukarıda belirtilen parametreler açısından gerekliliklerinin tanımlanması, biz bilinci kültürünün oluşturulması, süreç odaklılık ile başarıya ulaşma kararlılığı yaratılabilir.
Çalışanların iş yapma anlayışları, bulundukları ortam, yönetilme halleri, organizasyon yapısı vb. durumlar düşünüldüğünde gözlemlenen veriler aşağıdaki halleri beraberinde getirmektedir.
Çalışanların Verimini Arttıran Faktörler;
- Çalışanlara değer verilmesi, çalışanların takdir edilmesi.
- Çalışanların yönetimce ödüllendirilmeleri
- Bir arada çalışma isteği, işbirliği düzeyi
- Kurumdaki saygı, sevgi ve güven ortamı
- Diğer çalışanların davranışları
- İş tatmininin sağlanması
- İş güvencesinin sağlanması
Çalışanlarda Gözlemlenen Olumlu Sonuçlar;
- Çalışanın gelişimi, psikolojik olgunluk, daha iyi ilişkiler kurması ve kendine olan saygısının geliştirilmesi
- Etkinliğin ve verimliliğin geliştirilmesi,
- Problemlerin farkına varabilmek ve daha iyi çözümler oluşturmak
- Kurumsal değişimi sağlamak, monotonluğu azaltmak ve uyumlu bir takım çalışması oluşturabilmek
Çalışanlarda Gözlemlenen Olumsuz Sonuçlar;
- Güvensizlik ve şüphecilik
- İş doyumu ve performansın düşmesi
- Değişime karşı direniş
- Kuruma olan bağlılığın azalması
- Kurum içi iletişimde azalma ve bozukluk
Olumlu ve olumsuz durumlar her bir organizasyon içerisinde olabilecek doğal sonuçlar olarak karşımıza çıkabilir. Önemli olan; verimi arttırıcı tedbirler ve gereklilikler yerine getirilmesi, olumlu sonuçları doğuracak girişimlerin yapılması, olumsuz etkileri ortadan kaldıracak önlemlerin alınmasıdır.
Kalite kavramını kendisine referans almış ve gerçekten uygulayan organizasyonlar, sürekli iyileştirme prensibi çerçevesinde yaşananları ölçer, değerlendirir, önlemler geliştirir, yenilikler yapar, çalışanlarına değer verir ve mutlu çalışanların elde edilmesini amaç eder. Bu sayede organizasyonun kazanımlarının ne olabileceğini iyi bilir.
Erhan TALU
Kalite Kontrol-Güvence Şefi
GÜLERMAK-DOĞUŞ ADİ ORTAKLIĞI
|